Β4.1.Φιλελευθερισμός
Τον φιλελευθερισμό, και μάλιστα τον ριζοσπαστικό, εκφράζει σήμερα στη χώρα μας η παράταξή μας, η Νέα Δημοκρατία, όπως τον καθόρισε στο Συνέδριο της Χαλκιδικής ο ιδρυτής της Κωνσταντίνος Καραμανλής και τον εξήγγειλε πρόσφατα στην ιδεολογική διακήρυξη ο πρόεδρος του κόμματος Κωνσταντίνος Μητσοτάκης.
Ο φιλελευθερισμός πιστεύει στην κοινοβουλευτική δημοκρατία, στην ελεύθερη δημοκρατική οικονομία, στην κοινωνική δικαιοσύνη. Στόχος του φιλελευθερισμού είναι η ενδυνάμωση της δημοκρατίας και η διεύρυνση της ελευθερίας. Η ελευθερία, όμως, η μεγαλύτερη αυτή ανθρώπινη αξία, για να επιβιώσει πρέπει να συνυπάρχει με άλλες αξίες, όπως την ισότητα ευκαιριών, το δικαίωμα επιλογής, την κοινωνική δικαιοσύνη, την τάξη.
Στον φιλελευθερισμό ο άνθρωπος είναι το κέντρο του συστήματος. Το κράτος και οι κοινωνικοί θεσμοί υπηρετούν τον άνθρωπο. Το κράτος διασφαλίζει και ενθαρρύνει τον ελεύθερο ανταγωνισμό, διότι αυτός δρα ευεργετικά στην εξασφάλιση της καλύτερης ποιότητας των προσφερόμενων υπηρεσιών. Για τον φιλελευθερισμό, η ελεύθερη οικονομία και η ατομική ιδιοκτησία είναι το έδαφος που ριζώνει η σπορά της πολιτικής ελευθερίας. Η πολιτική και οικονομική ελευθερία είναι αναπόσπαστες και αποβλέπουν στην αποκατάσταση και ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας.
Η Ν.Δ. σήμερα, πιστή στις αρχές του φιλελευθερισμού, είναι το κόμμα της μετριοπάθειας, της μεσότητας, του μέτρου και του διαλόγου, γιατί πιστεύει ότι μέσα από τον διάλογο βγαίνει η χρυσή τομή, το άριστο.
Β4.2.Σοσιαλισμός
Τον σοσιαλισμό στη χώρα μας, αν εξαιρέσουμε το Κ.Κ., προσπαθεί να τον εκφράσει το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, που κυβερνά σήμερα. Ο σοσιαλισμός (ή κρατικισμός) είναι το πολιτικό σύστημα που αποδέχεται τη συγκέντρωση από το κράτος εκτεταμένων εξουσιών στη διενέργεια πολιτικών και οικονομικών ελέγχων σε βάρος της ατομικής ελευθερίας. Αυτό στην πράξη σημαίνει περισσότερο κράτος, περισσότερο συγκεντρωτισμό, περισσότερη γραφειοκρατία. Τέτοια όμως συστήματα υπήρξαν και κατά το παρελθόν. Ο φεουδαρχισμός του Μεσαίωνα δεν διαφέρει ουσιαστικά πολύ από τον σοσιαλισμό, όπως εφαρμόστηκε στις αρχές του αιώνα μας.
Πιστεύει, συνεπώς, ο σοσιαλισμός στη διατεταγμένη οικονομία. Αντιμάχεται την ιδιωτική πρωτοβουλία και την ιδιοκτησία, όπως αποδεικνύεται και έμπρακτα σήμερα με τους νόμους που ψηφίζει (περί Ε.Σ.Υ. και Αγροτικών Συνεταιρισμών) ο εκφραστής του σοσιαλισμού, η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Οι εξουσίες συγκεντρώνονται όλο και περισσότερο στα χέρια του κράτους ή μιας ομάδας εκλεκτών του Κινήματος, και τέλος, στην ουσία σε ένα μόνο πρόσωπο (Πυραμίδα κατά Θεοδωράκη). Ο σοσιαλισμός, όπως εκφράζεται από την κυβέρνηση στη χώρα μας, έπληξε αποφασιστικά την ιδιωτική πρωτοβουλία και εφάρμοσε μια συστηματική μετατόπιση πόρων από τον πιο παραγωγικό ιδιωτικό τομέα προς τον δημόσιο, που από τη φύση του είναι μη παραγωγικός. Τα οικονομικά αποτελέσματα της σοσιαλιστικής αυτής πολιτικής τα γνωρίζουμε όλοι σήμερα.
Την αναφορά μου στα δύο συστήματα, στον φιλελευθερισμό και στον σοσιαλισμό, την έκρινα σκόπιμη, προκειμένου να αντλήσουμε συμπεράσματα για τον τρόπο που επιθυμεί να επιλύσει το πρόβλημα υγείας του λαού μας αφενός μεν η σοσιαλιστική κυβέρνηση, αφετέρου δε η Ν.Δ., μέσα από το φιλελεύθερο ριζοσπαστικό σύστημα που εκφράζει.
Αναμφισβήτητα υπήρχε πρόβλημα στον τομέα της υγείας στη χώρα μας, όπως συμβαίνει να υπάρχει και σε άλλες χώρες. Οι προκάτοχες του ΠΑΣΟΚ κυβερνήσεις προσέφεραν πολλά στον τομέα της υγείας. Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια μικρή αναδρομή στο παρελθόν, χάριν της αλήθειας, αλλά και για να αποδείξουμε ότι Ελλάδα υπήρχε και πριν από το ΠΑΣΟΚ.
Προ του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, το 1937, αρχίζει η λειτουργία του Ι.Κ.Α., καθώς και η ουσιαστική οργάνωση της νοσοκομειακής περίθαλψης για τα δημόσια και υγειονομικά ιδρύματα της χώρας μας.
Μετά τον πόλεμο, το 1953, με το Ν.Δ. 2592 «περί οργανώσεως της ιατρικής αντιλήψεως» έγινε μια τολμηρή προσπάθεια για την εποχή εκείνη. Χωρίστηκε η ελληνική επικράτεια σε 13 υγειονομικές περιφέρειες. Συστάθηκαν Συμβούλια Ιατρικής Αντιλήψεως σε κεντρικό περιφερειακό και νομαρχιακό επίπεδο. Μπήκαν οι βάσεις για τη δημιουργία κεντρικών, περιφερειακών και εκπαιδευτικών νοσοκομείων, χρηματοδοτούμενων από τον κρατικό προϋπολογισμό και τα νοσήλεια. Ιδρύθηκαν για πρώτη φορά υγειονομικοί σταθμοί και αγροτικά ιατρεία και διορίστηκαν δημόσιοι υπάλληλοι ιατροί, που προσέφεραν δωρεάν ιατρικές υπηρεσίες στους κατοίκους της υπαίθρου.
Το 1961, με τον Νόμο 3169 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ίδρυσε τον Ο.Γ.Α. και ασφάλισε τον αγροτικό κόσμο, συνταξιοδότησε τους αγρότες και κατάργησε τα πιστοποιητικά απορίας. Μέτρο κοινωνικό αλλά και φιλελεύθερο, που επανέφερε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Αναγέρθηκαν νέα νοσοκομεία κατά νομούς και επαρχίες. Τα υπάρχοντα συμπληρώθηκαν και εξοπλίστηκαν με σύγχρονο ιατρικό εξοπλισμό. Ιδρύθηκαν ιατρικές σχολές στην Πάτρα, στα Γιάννενα, στην Κρήτη και στην Αλεξανδρούπολη, με ταυτόχρονη έναρξη κατασκευής πανεπιστημιακών νοσοκομείων στις πόλεις αυτές, αλλά και αλλού. Ιδρύθηκε πρότυπο Κέντρο Υγείας (Ζαγκλιβερίου). Ιδρύθηκαν, επίσης, σχολές παραϊατρικών επαγγελμάτων για να στελεχώσουν τα νοσοκομεία και τα εργαστήρια με μορφωμένο βοηθητικό ιατρικό προσωπικό. Δόθηκαν για πρώτη φορά δωρεάν φάρμακα για τις χρόνιες παθήσεις των αγροτών και ασφαλίστηκε ολόκληρος ο πληθυσμός της χώρας μας.
Οι κυβερνήσεις της Ν.Δ., που γνώριζαν ότι υπήρχε πρόβλημα υγείας, ετοίμασαν σχέδιο νόμου για «τα μέτρα προστασίας της υγείας», με σκοπό τη βελτίωση της πρωτοβάθμιας φροντίδας του αγροτικού και ημιαστικού πληθυσμού, τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας των νοσοκομείων και την αναδιοργάνωση της εκπαίδευσης των επαγγελμάτων υγείας. Το νομοσχέδιο αυτό, το οποίο ετοίμασε η Ν.Δ. αλλά δεν πρόλαβε να το υλοποιήσει, το βρήκαν στο Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας οι διάδοχοί μας σοσιαλιστές και αφού το τροποποίησαν, το βάπτισαν Ε.Σ.Υ. Τέλος, τους παραδόθηκαν 57.000 περίπου κλίνες, εκ των οποίων, στο 60% ο φορέας ήταν κρατικός και στο 40% ήταν ιδιωτικός.
Όπως αντιλαμβάνεστε, οι προηγούμενες φιλελεύθερες κυβερνήσεις και η Ν.Δ. πρέπει να αισθάνονται υπερήφανοι για το έργο που προσέφεραν στην υγεία του λαού μας, με τα οικονομικά μέσα που διέθεταν από καθαρά ελληνικούς πόρους, ενώ σήμερα, με την ένταξή μας στην Ε.Ο.Κ., έργο κι αυτό της Ν.Δ., υπάρχει δυνατότητα οικονομικής συμμετοχής των ευρωπαϊκών κοινοτήτων και στο πρόγραμμα υγείας της χώρας μας. Με τον νόμο περί Ε.Σ.Υ. σκοπεύει η σοσιαλιστική κυβέρνηση να λύσει το πρόβλημα υγείας μέσα στα σοσιαλιστικά της πρότυπα, αλλά πιστεύω ότι αντί να το λύσει θα δημιουργήσει κοινωνικά προβλήματα.
Ο νόμος αυτός περιέχει θετικά σημεία, τα οποία, όπως ανέφερα, ήταν σχέδια της Ν.Δ., τα οποία βρήκαν οι διάδοχοί μας σοσιαλιστές (Κ.Υ. και νοσοκομειακός ιατρός αποκλειστικής απασχόλησης), αλλά περιέχει και αρνητικά, τα οποία κλονίζουν τα θεμέλια της φιλελεύθερης οικονομίας μας. Αναφέρω χαρακτηριστικά τα εξής αρνητικά σημεία του Νόμου.
α) Κατάργηση του δικαιώματος του ασφαλισμένου να επιλέγει ιατρό ή θεραπευτήριο είτε από τον κρατικό είτε από τον ιδιωτικό φορέα και περιορισμός του αποκλειστικά μόνο μέσα στο σύστημα. Είναι πράξη που στερεί από τον πολίτη την ελευθερία της επιλογής και παραγνωρίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η σοσιαλιστική κυβέρνηση μιλά για οικογενειακό ιατρό, αλλά τον περιορίζει μέσα στο σύστημα, από τους ενταγμένους, δηλαδή, στο Ε.Σ.Υ. ιατρούς, απαγορεύοντας την επιλογή ελεύθερων ιδιωτών ιατρών ανένταχτων στο σύστημα. Σκοπεύει στην είσπραξη των εσόδων των ασφαλιστικών ταμείων και οργανισμών από το κράτος και στην προσφορά υπηρεσιών υγείας στον λαό μας μόνο από το κράτος, με τους λίγους κρατικούς ιατρούς. Σκεφθείτε τι θα συμβεί όταν μετονομάσει τα σημερινά πολυϊατρεία του Ι.Κ.Α. σε Κέντρα Υγείας και κατευθύνει υποχρεωτικά προς αυτά όλους τους ασφαλισμένους κατοίκους των πόλεων. Θα έχουμε, σίγουρα, ακόμη μεγαλύτερη υποβάθμιση των ήδη υποβαθμισμένων σήμερα υπηρεσιών υγείας, συνωστισμούς, ουρές ατέλειωτες, ταλαιπωρίες μεγαλύτερες και καταπάτηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Το ίδιο θα συμβεί και στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων, τα οποία δεν έχουν σήμερα την απαιτούμενη υποδομή για ένα τέτοιο σχέδιο.
Ο φιλελευθερισμός, αντίθετα, ενθαρρύνει τον ελεύθερο ανταγωνισμό για την εξασφάλιση καλύτερης ποιότητας υπηρεσιών υγείας και τάσσεται υπέρ της ελεύθερης επιλογής ιατρού ή νοσηλευτηρίου από τον ασφαλισμένο, μεταξύ κρατικού και ιδιωτικού φορέα, μέσα στα πλαίσια των ταμειακών αμοιβών (ιατρικών επισκέψεων, πράξεων, νοσηλίων). Τη νοσηλεία των αρρώστων το Ε.Σ.Υ. όμως τη θέλει και την κατευθύνει μόνο στα δημόσια νοσοκομεία.
Την πρώτη γεύση από ένα σοσιαλιστικό Ε.Σ.Υ. την έχετε πάρει όλοι σήμερα, αν έτυχε να επισκεφθείτε νοσοκομείο. Οι διάδρομοι έγιναν θάλαμοι νοσηλείας, τα ράντζα αυξάνονται σε αριθμό και αύριο με το Ε.Σ.Υ. και σε ορόφους. Οι συνθήκες γενικά είναι απάνθρωπες και απαράδεκτες.
β) Παραγκώνιση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας
Θα μπορούσε η κυβέρνηση να προχωρήσει το Ε.Σ.Υ. και να καλυφθούν οι ανάγκες σε κλίνες, αν λειτουργούσε το Ε.Σ.Υ μέσα σε ένα φιλελεύθερο σύστημα και αν αξιοποιούσαμε, κοντά στα δημόσια νοσοκομεία, και τις κλίνες της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, όπως ήδη αναφέρθηκε.
Η κυβέρνηση μιλάει για εμπορευματοποίηση της υγείας. Γνωρίζει όμως καλά ότι «η κυβέρνηση των σβησμένων καπνοδόχων» (Κανελλόπουλος) γίνεται και των κλεισμένων ιδιωτικών κλινικών, στις οποίες το ημερήσιο νοσήλιο είναι 1.000 δρχ., τη στιγμή που το κρατικό ημερήσιο νοσήλιο των νοσοκομείων υπερβαίνει τις 8.000 δρχ. Ποιος, λοιπόν, είναι ο έμπορος; Το κράτος ή ο ιδιώτης; Από τους υπάρχοντες 28.000 γιατρούς της χώρας μας, το Ε.Σ.Υ. θα απορροφήσει το 1/3. Αδιαφορεί για τα 2/3 των ιατρών που δεν θα ενταχθούν στο σύστημα, που το σύστημα δεν τους χωράει. Αδιαφορεί για τους νέους ιατρούς που αποφοιτούν κάθε χρόνο. Δεν σκέπτεται ούτε το παραϊατρικό βοηθητικό και διοικητικό δυναμικό που σήμερα απασχολείται στην ιδιωτική πρωτοβουλία, στον τομέα της υγείας (ιατρεία, εργαστήρια, κλινικές). Ο σοσιαλισμός πιστός στη θεωρία της διατεταγμένης οικονομίας, του συγκεντρωτικού κράτους, δρα σε βάρος της ατομικής ελευθερίας, της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, της ιδιοκτησίας.
Ενώ, αντίθετα, ο φιλελευθερισμός που πιστεύει στην ελεύθερη οικονομία με την ιδιωτική πρωτοβουλία, την ιδιοκτησία, τις ανθρώπινες ελευθερίες, είναι ο μόνος που μπορεί να δώσει ουσιαστική λύση στο πρόβλημα της υγείας μέσα σε ένα φιλελεύθερο σύστημα χωρίς να δημιουργεί κοινωνικά προβλήματα.
γ) Έλλειψη οικονομοτεχνικής μελέτης
Δεν υπάρχει οικονομοτεχνική μελέτη βάσει της οποίας θα υλοποιηθεί το πρόγραμμα για την υγεία. Το φως της δημοσιότητας είδαν διάφορες εκτιμήσεις του φιλοκυβερνητικού τύπου, οι οποίες ανεβάζουν το ποσό για την ολοκλήρωση του Ε.Σ.Υ. στα 700 έως 800 δισεκατομμύρια δραχμές. Στέλεχος του ΚΕΠΕ, σε άρθρο του στον Οικονομικό Ταχυδρόμο, υπολογίζει το ετήσιο κόστος του Ε.Σ.Υ. στα 180 δισεκατομμύρια δραχμές τουλάχιστον.
Αν συγκρίνουμε δε τα ποσά που διατίθενται στο περίφημο 5ετές πρόγραμμα, θα δούμε ότι το 1981 το σύνολο των δαπανών για την υγεία ανήλθε στο 6,8% - 7% του Α.Ε.Π., εκ των οποίων το 3% ήταν ιδιωτική δαπάνη και το 3,8% - 4% κρατική. Σήμερα η δημόσια δαπάνη για την υγεία ανέρχεται, όπως αναφέρουν, στο 4,2% με 4,5% και στο τέλος του 5ετούς προγράμματος το 1987 προβλέπεται να φθάσει στο ποσό του 5,5% του Α.Ε.Π. Υπολογίζεται από την Κυβέρνηση ότι οι δαπάνες του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας για όλες τις υπηρεσίες θα αυξηθούν από 45 δισ. δραχμές που είναι σήμερα, το 1987, σε 95 δισ. δραχμές.
δ) Έλλειψη υποδομής για προσωπικό και νοσοκομεία
Ενώ οι ιατροί υπερβαίνουν την παγκόσμια αναλογία ιατρού ανά αριθμό κατοίκων (Ελλάδα ένας ιατρός ανά 400 κατοίκους), το νοσηλευτικό προσωπικό είναι ανεπαρκές. Ο παγκόσμιος δείκτης νοσηλευτικού προσωπικού είναι 2,3 νοσηλευτές ανά ιατρό, ενώ στη χώρα μας είναι 0,9 ανά ιατρό και το ποσοστό αυτό δεν είναι εύκολο να υπερδιπλασιασθεί. Απαιτούνται χρόνια για να καλυφθούν οι προβλεπόμενες ανάγκες των 30.000 περίπου νοσηλευτών που έχουμε ανάγκη.
Οι κλίνες νοσηλείας στη χώρας μας έφθαναν το 1982 στα δημόσια νοσηλευτήρια τις 32.000 (60%) και στα ιδιωτικά τις 25.782 (40%). Γνωρίζει, όμως, η κυβέρνηση ότι για να καλύψει τις ανάγκες της χώρας μας σε κλίνες απαιτούνται και πολύς χρόνος και πολλές δαπάνες. Για την ολοκλήρωση ενός νέου νοσοκομείου χρειάζεται τουλάχιστον μία πενταετία, και το κόστος κατασκευής ανά κλίνη είναι 10 εκ. δραχμές για τα επαρχιακά και 15 με 17 εκ. δραχμές για τα τριτοβάθμια νοσοκομεία.
Η Ν.Δ. θα εξαγγείλει σύντομα το πρόγραμμά της για την υγεία, το οποίο θα αξιοποιεί και δεν θα διώκει τους αρμόδιους φορείς, είτε είναι κρατικής είτε ιδιωτικής πρωτοβουλίας.
Η σαφής απάντηση τέλος, στο αρχικό μας ερώτημα, φιλελευθερισμός ή σοσιαλισμός για την υγεία του λαού μας, είναι μία και κρυστάλλινη: ο φιλελευθερισμός και μάλιστα ο ριζοσπαστικός, είναι για την υγεία του λαού μας η μόνη λύση.
Ομιλία στο Περιφερειακό Συνέδριο της Ν.Δ. στα Καμένα Βούρλα στις 9-10/3/1985