Διαπιστώσεις για το 1986 και προβλέψεις για το 1987
Μαζί με τις ευχές μας για ένα ευτυχισμένο 1987, και παρόλο που η ευτυχία δεν σχετίζεται με τα χρήματα, θα μου επιτρέψετε να κάνω, σχετικά με την οικονομική πορεία της χώρας μας, κάποιες διαπιστώσεις για τον χρόνο που πέρασε και κάποιες προβλέψεις για τον καινούργιο χρόνο.
Η κυβέρνηση αποφάσισε τον Οκτώβριο του 1985, μετά από τετραετή οικονομική διαχείριση της εξουσίας, να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα σταθεροποίησης της οικονομίας. Το πρόγραμμα αυτό εφαρμόσθηκε και σε άλλες χώρες με παρόμοια προβλήματα, και παρόλο που ήταν σωστό ήταν καταδικασμένο να αποτύχει, διότι δεν συνοδευόταν από ειλικρινή πολιτική βούληση να εφαρμοσθεί σε όλες του τις διαστάσεις. Ήταν ένα πρόγραμμα που δεν αποτελούσε ολοκληρωμένη οικονομική και πολιτική στροφή του κυβερνώντος κόμματος, αλλά αποτελούσε ένα τακτικό ελιγμό, ο οποίος αποσκοπούσε να σταθεροποιήσει την κυβέρνηση και όχι την οικονομία μας. Και αυτό διότι η σπατάλη, με τα γνωστά οικονομικά σκάνδαλα, αυτά που εξέθρεψε η πολιτική του κυβερνώντος κόμματος, δεν είναι πια εύκολο να τιθασευτεί.
Έτσι, κατά το 1986 ο πληθωρισμός κυμάνθηκε γύρω στο 20%, η δραχμή διολίσθησε κατά 12% έναντι των ξένων νομισμάτων, και η αγοραστική ικανότητα γενικά μειώθηκε κατά 8% με 15%, ανάλογα με το εισόδημα. Το αγροτικό εισόδημα αυξήθηκε μόνο κατά 16%, τα αστικά εισοδήματα μόλις έφθασαν τα όρια του πληθωρισμού, δηλαδή το 20%, και οι αυξήσεις των μισθών περιορίσθηκαν μεταξύ 3% έως 11%. Οι εξαγωγές ελληνικών προϊόντων τον περασμένο χρόνο αυξήθηκαν δειλά. Η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, παρά τη συγκράτηση του κόστους εργασίας, δεν βελτιώθηκε, καθότι η περιορισμένη ζήτηση και η έλλειψη εμπιστοσύνης περιορίζουν τις επενδύσεις.
Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, ένα από τα βασικά εμπόδια για την ανάπτυξη της οικονομίας μας, ξέφυγε από κάθε έλεγχο, και το εξωτερικό δημόσιο χρέος έφτασε στα 16,8 δισ. δολάρια το 1986, από 7 δισ. δολάρια που ήταν το 1981. Αυτό οφείλεται στο ότι η αυτόματη εισροή κεφαλαίων υποχώρησε σε χαμηλά επίπεδα, γεγονός που μας ανάγκασε να συνάψουμε σειρά δανείων από το εξωτερικό. Τα ελλείμματα του δημόσιου τομέα την τελευταία πενταετία τετραπλασιάσθηκαν. Από 508.541.000.000 δρχ. το 1981 έφθασαν 1.873.757.000.000 δρχ. το 1986, που σημαίνει ότι και εσωτερικά χρεωθήκαμε περίπου 4 φορές περισσότερο.
Με αυτά τα δεδομένα, οι προβλέψεις γενικά για το 1987 είναι δυσοίωνες, εκτός αν υπάρξει σιωπηλή στροφή προς την εισοδηματική πολιτική. Έτσι, για το 1987 ο πληθωρισμός προβλέπεται να κυμανθεί μεταξύ 15% με 17%, χωρίς την επιβάρυνση από το Φ.Π.Α., που θα τον αυξήσει κατά 5% με 6% επιπλέον.
Η δραχμή προβλέπεται να διολισθήσει κατά 8% έως 10%, το αγροτικό εισόδημα να συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο, για να φθάσει στο 10% σε τρέχουσες τιμές, και το εισόδημα των μισθωτών θα μειωθεί κατά 8% έως 15%, ανάλογα. Τα ελλείμματα του δημόσιου τομέα προβλέπεται να αυξηθούν ακόμη περισσότερο, ώστε οι διαθέσιμοι πόροι της οικονομίας μας να μην επαρκούν για τη χρηματοδότησή τους. Η συγκράτηση, όπως παρουσιάζεται στον τακτικό προϋπολογισμό, οφείλεται μόνο στην αύξηση των εσόδων, δηλαδή στη φορολογία και όχι στη μείωση των εξόδων.
Συνεπώς, ο δημόσιος τομέας θα εξακολουθήσει να παίζει αποσταθεροποιητικό, αντιαναπτυξιακό, πληθωριστικό ρόλο, παρά το γεγονός ότι οι καταναλωτές πληρώνουν τα αυξημένα τιμολόγια για την υποτιθέμενη εξυγίανση. Οι τραπεζικές πιστώσεις (δάνεια) προς τον ιδιωτικό τομέα, λόγω αποστραγγίσματος των διαθέσιμων πόρων από τα κρατικά ελλείμματα, θα περιορισθούν ακόμη περισσότερο.
Με αυτά τα δεδομένα και με αυτές τις προβλέψεις, εύλογα τίθεται το ερώτημα: θα μπορέσει η παρούσα κυβέρνηση να μας βγάλει από το οικονομικό αδιέξοδο; Η απάντηση θα είναι αρνητική, διότι:
Η Σοσιαλιστική Κυβέρνηση δεν μπορεί να κάνει ολοκληρωμένη οικονομική και πολιτική στροφή, γιατί δεν μπορεί να αναθεωρήσει την πολιτική της και να απομακρυνθεί από τις ιδεολογικές αρχές της 3ης Σεπτεμβρίου 1974. Έτσι αυτοσχεδιάζει, και ενώ παίρνει κάποια μέτρα για να συγκρατήσει τις διαρροές της προς τη Νέα Δημοκρατία, τα υπονομεύει με άλλα μέτρα για να συγκρατήσει τις διαρροές της προς την Αριστερά. Λόγω της μέχρι σήμερα πολιτικής της, δεν μπορεί να επανακτήσει την απολεσθείσα εμπιστοσύνη του λαού και των επενδυτών, παρά τις απειλές, τις εκκλήσεις, τις παρακλήσεις, με αποτέλεσμα τη στασιμότητα των επενδύσεων, την αύξηση της ανεργίας κτλ.
Η κυβέρνηση, πιστή στις σοσιαλιστικές της ιδέες, έπληξε αποφασιστικά την ιδιωτική πρωτοβουλία και εφάρμοσε μια συστηματική μετατόπιση πόρων από τον πιο παραγωγικό ιδιωτικό τομέα προς τον δημόσιο, που από τη φύση του είναι τομέας μη παραγωγικός, και έτσι δημιούργησε τα τεράστια ελλείμματα του δημοσίου που αναφέραμε. Και σήμερα εξακολουθεί να έχει τις ίδιες σοσιαλιστικές της πεποιθήσεις και προγράμματα.
Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι η λύση του οικονομικού μας προβλήματος είναι λύση πολιτική. Η παρούσα κυβέρνηση εξήντλησε τα περιθώρια ελιγμών. Είναι ανάγκη τη διακυβέρνηση της χώρας μας να αναλάβει μια νέα κυβέρνηση με φιλελεύθερες αρχές στην οικονομία, με ιδιωτική πρωτοβουλία, με ίσες ευκαιρίες για όλους, για να ανοίξει ο δρόμος των επενδύσεων, να τιθασευτεί η ανεργία και να ξανάρθει η ευημερία στη χώρα μας. Η εμπιστοσύνη σε μια νέα αστική κυβέρνηση μπορεί να δοθεί με τη προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία με νέες εθνικές εκλογές.
Η αστική δημοκρατία, όπως επιγραμματικά είχε πει ο αείμνηστος Γεώργιος Παπανδρέου, είναι προτιμότερη από κάθε άλλο πολιτικό σύστημα. «Καλύτερα να μοιράζω άδικα την καπιταλιστική ευημερία, παρά δίκαια τη σοσιαλιστική δυστυχία».
Δημοσίευση στην εφημερίδα «Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ» στις 26/1/1987